Archiwa tagu: Powałka

Karmienie pszczół na zimę w pasiece pszczela manufaktura

Lipiec i sierpień był czasem podkarmiania pszczół. Wrzesień to miesiąc, w którym najczęściej (oczywiście można zacząć karmienie już w sierpniu) karmi się pszczoły dużymi dawkami syropu tak, aby uzupełnić zapasy pokarmu na zimę.

W warunkach naturalnych dzikie rodziny pszczele w czasie zimy wykorzystują miód, który zebrały wiosną i latem, w pasiekach miód ten jest zabierany pszczołom, a ten niedobór trzeba uzupełnić syropem cukrowym.

Ja w tym roku nie zabierałem pszczołom miodu, nawet jeśli chciałbym to zrobić, to było go bardzo niewiele. Odkłady kupiłem w momencie, w którym pożytki w mojej okolicy zaczęły się kończyć (na wiosnę kwitną drzewa owocowe i mniszek, później akacja, której jest naprawdę sporo), w sumie pszczoły skorzystały jeszcze z kwitnących lip. Później kwitnące rośliny (chabry, nawłoć czy wrzos) nie występują zbyt obficie w okolicy pasieki, więc rodziny były podkarmiane.

Rodziny pszczele karmiłem dużymi dawkami gęstego syropu, po około 4,5 litra syropu zrobionego w proporcjach 1,5 kg cukru na 1 litr wody. Każda rodzina dostała po 4 takie dawki. Zacząłem karmić w 2 tygodniu września, a ostatnia dawka została podana
w ostatnim tygodniu września.

Aby było łatwiej podać takie ilość syropu do karmienia, użyłem 4,5 litrowe miski kupione
w markecie. Z uli, na czas karmienia, zabrałem powałki, a wypełnione słomą i syropem miski kładłem na górze ramek. Sposób taki sprzyja szybkiemu pobraniu pokarmu przez pszczoły i jest dla nich w 100% bezpieczny, dzięki słomie pszczoły nie topią się w syropie. Oczywiście pszczoły karmi się po południu lub wieczorem tak, aby nie wywołać rabunku!

Miska z syropem i słomą, miskę położyłem bezpośrednio na ramkach.

Karmienie pszczół

Pszczoły syrop pobierały bardzo szybko, po podaniu syropu pierwszy raz byłem w pasiece
2 dni później i miski były puste. Niektórzy pszczelarze mają obawy przed podaniem syropu
w taki sposób, boją się że pszczoły potopią się w syropie, ja nie zauważyłem niczego takiego, żadnej moje pszczole nic się nie stało podczas pobierania syropu :)

Karmienie pszczół na zimę

Podkarmianie rodzin

Tak jak wspominałem wcześniej w lipcu i sierpniu podkarmiałem rodziny, używałem do tego rzadkiego syropu, podawałem go w małych dawkach (do 2 litrów syropu na tydzień). Robiłem to dosyć regularnie tak, aby raz w tygodniu pszczoły dostały syrop.

Syrop to najzwyczajniej w świecie woda z cukrem, chyba najważniejszą sprawą
w przygotowaniu syropu jest to, że nie wolno używać do tego gorącej wody (oczywiście tak by było łatwiej), z cukru pod wpływem wysokiej temperatury wydziela się bowiem hydroksymetylofurfural w skrócie hmf, który jest szkodliwy dla pszczół.

Pszczoły podkarmia się w lipcu i w sierpniu po to, aby pobudzić matkę do składania czerwiu. Dzięki temu, że dostarczamy pszczołom syrop, mają one złudzenie pożytku
i matka chętnie czerwi. Im więcej pszczół wygryzie się w sierpniu i we wrześniu, tym silniejsze rodziny będą w zimę, co oczywiście przekłada się na to, jak silne będą wiosną :)

Raz na 2 tygodnie zaglądałem do uli żeby zrobić przegląd, matki w ulach były, czerwiły, pszczoły miały zapas pokarmu, nosiły cały czas pyłek, więc postanowiłem, że częstsze zaglądanie i przeszkadzanie pszczołom nie ma sensu.

Poniżej kilka zdjęć z sierpnia. Słoneczko świeciło, pora popołudniowa, zrobiłem przegląd
i podałem kolejną porcję syropu.

To moja najsilniejsza rodzina (a zarazem najbardziej agresywna :) ), pszczoły w całym korpusie + półnadstawka.

Korpus ula

Ramka, którą ja dodałem do ula, kiedy przywiozłem pszczoły na pasieczysko. Na górze ramki widać już zasklepiony (komórki pokryte woskiem) zapas pokarmu. Jest to pierwsza ramka w ulu, licząc od strony wlotka, na ramce nie widać komórek z larwami, ponieważ matka czerwiła w środku gniazda na ramkach z ciemniejszym woskiem (wosk im starszy tym ciemniejszy i lepiej trzyma ciepło).

Ramka z pszczołami

Po przeglądzie rodzin przyszedł czas na podkarmienie. Pszczoły karmię za pomocą podkarmiaczki o pojemności 1,8 l, można je kupić w sklepie pszczelarskim, koszt jednej sztuki to 8,5 zł. Można karmić też za pomocą słoików, wystarczy w zakrętce zrobić parę dziurek gwoździem i też będzie dobrze :) . Jak widać na zdjęciu poniżej, ta podkarmiaczka była już w użyciu, pszczoły obkleiły ją propolisem.

Propolis – lub inaczej kit pszczeli, jest to lepka substancja żywiczna powstająca z żywic roślinnych zebranych przez pszczoły. Służy pszczołom głównie jako materiał uszczelniający
i dezynfekujący, wykazuje silne działanie bakteriobójcze. U ludzi propolis przyśpiesza procesy gojenia i regeneracji tkanek. Ponadto może być używany przy przeziębieniu, paradontozie i chorobach układu pokarmowego.

Podkarmiaczka

Podkarmiaczkę kładę na plastikowym pajączku, który jest w powałce, syrop skapuje bezpośrednio do gniazda. Dzięki takiemu rozwiązaniu podanie kolejnej porcji syropu jest szybkie i proste: podnoszę daszek, kładę podkarmiaczkę na pajączku i zamykam, nie niepokoję zbytnio pszczół, nie ingeruję w gniazdo.

Podkarmiaczka na ulu

Podkarmiaczka na powałce

Pszczela manufaktura w sierpniowym słońcu :)

Pszczela manufaktura

Po ogarnięciu pszczół tradycyjnie wybrałem się na spacer do położonego nieopodal lasu. Było warto :)

Grzyby

Mój ul (wielkopolski) – wersja 1.0

Witam, po ponad dwóch tygodniach ciężkiej pracy ule są gotowe. Budowa uli musiała przebiegać jak najszybciej, ponieważ czerwiec (oczywiście maj i lipiec też) to miesiąc,
w którym tworzy się w pasiekach odkłady na sprzedaż. Oczywiście musiałem się też spieszyć po to, aby odkłady, które kupię szybko „zadomowiły się” w moich ulach i zaczęły rozwijać się, bo do okresu, w którym rodziny pszczele trzeba będzie przygotować do zimy, nie jest wcale tak daleko.

Ule budowałem  razem z tatą, udało się nam wykonać 4 dennice, 4 pełne korpusy,
4 powałki i oczywiście 4 daszki.

Ul w wersji 1.0 w całej okazałości :)

Mój ul

Ule postanowiłem wykonywać samodzielnie ze względu na dość wysoką cenę tych sklepowych, za ul wielkopolski trzeba zapłacić od 230 do 400 złotych. Docelowo ul przeze mnie wykonany  (dennica + 2 korpusy + powałka + daszek) będzie kosztował około 120 zł. Oczywiście koszt budowy pierwszych 4 uli był wyższy, ale musiałem kupić kilka narzędzi,  otwornice, których koszt zawyży średnią, na szczęście były to zakupy jednorazowe
i narzędzia te będą służyć w przyszłości do budowy (mam nadzieję) kolejnych uli.

Ule, które wykonaliśmy są ulami typu wielkopolskiego, czyli ich wymiary pozwalają na to, aby w jednym korpusie zmieściło się 10 ramek wielkopolskich. Ule te są ulami wielokorpusowymi, czyli gniazdo składa się z kilku (2-3) takich samych korpusów (czasami stosuje się obniżone korpusy nadstawkowe) ustawionych jeden na drugim. Ule takie można bardzo łatwo powiększać dodając kolejną kondygnację.

W Polsce najbardziej popularnym typem ula wielokorpusowego jest właśnie ul wielkopolski. Wymiary korpusu wielkopolskiego to 27 cm wysokości, a wymiary wewnętrzne (szerokość korpusu) to 37,5 cm na 37,5 cm. Szerokość całkowita jest zmienna
i zależy od materiału, z jakiego budujemy ul. Wymiary ramki, która jest używana w takich korpusach to 26 cm wysokości i 36 cm szerokości, jest to tzw. ramka wielkopolska.

Moje ule wykonane są z drewna sosnowego o grubości 3 cm, ule nie są ocieplane. Dennica (czyli dno ula pełniące również rolę wylotka dla pszczół) jest osiatkowana, dno jest zrobione z siatki, której oczka są na tyle małe, aby pszczoły nie mogły przez nie przechodzić. Dennica z siatką zwana jest również dennicą higieniczną, ponieważ ułatwia utrzymanie pszczołom higieny w ulach, drobne zanieczyszczenia czy nawet pasożyt warroza przelatują przez siatkę, spadając na ziemię pod ulem. Innym ważnym powodem zastosowania przeze mnie takiej dennicy jest bardzo dobra wentylacja ula przez siatkę (również w zimę).Wilgoć jest jednym z najgorszych czynników negatywnie wpływających na rozwój pszczół, dodatkowo powoduje w rodzinie występowanie chorób.

Taka aluminiowa siatka o szerokości 416 mm (tak aby pasowała na wymiar do uli wielkopolskich) jest dostępna na allegro, kupuje się ją na metry bieżące.

Dennica posiada miejsce na zasuwkę, płyta OSB, która pełni u mnie w ulu rolę zasuwki, jest umieszczana pod siatką. Zasuwka ma na celu uszczelnienie ula w czasie wczesnowiosennego rozwoju rodziny pszczelej, okres ten zaczyna się od oblotu pszczół w pierwszym ciepłym dniu w roku (w dniu o temperaturze powyżej 10°C) i trwa do mniej więcej połowy maja, kiedy to temperatura zewnętrzna stabilizuje się (szczególnie w nocy)
i nie ma już takiego wpływu na ogrzewanie gniazda przez pszczoły.

Dennica ma wymiary: wysokość 8 cm, szerokość około 43,5 na 43,5 cm. Otwór wlotowy dla pszczół ma 2 cm wysokości i jest szeroki na 37,5 cm.

Dennica

Korpusy, które wybudowałem mają wewnątrz stałe wymiary uli wielkopolskich, czyli kwadrat 37,5 na 37,5 cm szerokości i 27 cm wysokości. Szerokość całkowita to około 43,5 na 43,5 cm. Piszę „około”, ponieważ deski, które zamówiłem nie zawsze miały dokładnie
3 cm szerokości.

Do budowy uli zamówiłem w tartaku deski o wymiarach: wysokość 27 cm, szerokość
90 cm i grubość 3 cm. Niestety nie wszystkie deski spełniały te założenia, zdarzały się takie, które nie miały 27 cm wysokość i deski, które odbiegały od 3 cm grubości (kilka może 10-12 sztuk na zamówionych około 60 desek). To doprowadziło mnie do wniosków, że po pierwsze następnym razem zamówię deski w innym tartaku, a po drugie wysokość zamawianych desek zmienię na 28 cm i sam będę docinał do 27 cm wysokości.

Ściany korpusów składają się z 4 pojedynczych desek skręconych ze sobą na śruby. Deski te mają wymiary: 2 deski 43,5 cm szerokości na 27 cm wysokości (grubość deski oczywiście około 3 cm) + 2 deski o wymiarach 37,5 cm szerokości na 27 cm wysokości, dodatkowo te dwie krótsze deski mają wycięcia na górnej krawędzi tzw. wręgi do zawieszenia ramek. Każdy korpus ma dokręcone drewniane rączki do łatwiejszego chwytania ich podczas przenoszenia. Korusy są dosyć ciężkie (wyraźna różnica np. w stosunku do korpusów styropianowych). Jak już wspominałem korpusy nie są ocieplane.

Wnętrza korpusów z założonymi ramkami.

Korusy z ramkami

Kolejnym elementem ula, który wykonaliśmy razem z tatą jest powałka. Powałka nie jest elementem wykorzystywanym przez wszystkich pszczelarzy w swoich pasiekach. Niektórzy pszczelarze wykorzystują do zabezpieczenia uli od góry np. folie lub wkładają małe beleczki pomiędzy ramki na ostatnim korpusie. Ja zdecydowałem się na powałkę ponieważ jest to element, który poprawia wentylację w ulu i ułatwia karmienie pszczół np. na zimę. Powałka ułatwia karmienie w ten sposób, że nie ingeruję bezpośrednio
w gniazdo pszczół, nie niepokoję ich, tylko podkarmiaczkę lub słoik kładę na specjalny pajączek w powałce, przez który syrop wpada do gniazda.

Moje powałki wykonane są z płyty OSB o grubości 8 mm, płyty takie można kupić
w marketach budowlanych, w których można je dociąć (za opłatą oczywiście) do wymiaru ułatwiającego ich transport (płyty OSB są dostępne w wymiarach około 1,2 metra na
3 metry). Ja poprosiłem, żeby pocięli mi je na takie deski o szerokości 43,5 cm (czyli pełna szerokość mojego korpusu razem z jego ścianami). Wymiary powałki to 43,5 cm na 43,5 cm, grubość na brzegach to 2,4 cm, powałki są na brzegach obite listewkami z OSB szerokimi na 3 cm. W powałkach zrobiłem otwornicą 4 otwory wentylacyjne
o średnicy 2 cm, które zabezpieczyłem siatką (tą samą co na dennicy), siatkę przytwierdziłem do płyty OSB takerem. Pośrodku powałki jest otwór wykonany otwornicą 89 mm na specjalny pajączek (do kupienia w sklepach pszczelarskich).

Powałka – pośrodku plastikowy pajączek.

Powałka

Zwieńczeniem ula jest daszek, ta część składa się u mnie z 2 elementów. Pierwszym jest mały korpusik wysoki na 12 cm, umożliwia on schowanie w środku ula nad powałką podkarmiaczki i przykrycie jej daszkiem właściwym. Korpus ten posiada 2 otwory wentylacyjne (zrobione otwornicą o średnicy 2 cm) zabezpieczone siatką. Korpusy te zostały zrobione z desek o niepoprawnych wymiarach lub takich, które popękały (drewno to materiał, przy którym i takie sytuacje mogą się zdarzyć) tak aby nic się nie zmarnowało.

Daszek właściwy to płyta OSB (8 mm grubości) o wymiarach około 52 cm na 52 cm. Płyta obita jest blachą ocynkowaną  (blachę można kupić u mnie w mieście w arkuszach 1,2 metra na 2 metry). Dodatkowo od spodu do płyty przewiercone są po 4 drewniane klocki tak, aby wchodziły do korpusu, ma to na celu zwiększenie wagi daszku i ma uniemożliwić strącenie daszku przez wiatr.

Mały korpusik, czyli część daszku ula.

Korpus - część daszku

Daszek właściwy od spodu.

Daszek od spodu

Elementy uli zostały oczyszczone papierem ściernym. Zewnętrzne części zostały pomalowane trzy razy impregnatem do drewna.

Podsumowując finansowo budowę uli to: 250 zł kosztowały mnie deski sosnowe (desek zostało jeszcze na kolejne 4 ule), około 70 zł kosztowała mnie siatka (3 metry bieżące na 6 dennic + koszty wysyłki), niecałe 200 zł na 2 arkusze blach (na 6 daszków), około 100 zł poszło na płyty OSB + docinanie ich w markecie, około 300 zł wydałem na narzędzia, które przydadzą się w przyszłości (najdroższe były otwornice), około 30 zł kosztowało 10 litrów impregnatu do drewna (została więcej niż połowa).

Ul na pasieczysku.

Mój ul na pasieczysku

Napisałem, że ul jest w wersji 1.0, ponieważ mam już pewne pomysły,  które chcę zastosować przy budowie kolejnych uli.

Ponieważ ostatnio wszystko dział się tak szybko, wpisy dodaję z pewnym opóźnieniem, zdradzę tylko, że w tej chwili w ulach są już pszczoły :) Ale o tym w następnych wpisach :)